خیلی‌از افراد موقع انتخاب درمانگر سردرگم می‌شوند: «از کجا بدونم این آدم مناسب منه؟» یا «چرا جلسه اولم خوب پیش نرفت، عوضش کنم؟»
شاید این تشبیه خیلی خوب به نظر نرسد اما انتخاب روان‌درمانگر (Therapist) تقریبا همانند انتخاب کفش مناسب پا است؛ چرا؟!
کفشی که انتخاب می کنیم باید اندازه باشد، راحت باشد و بتوانید با آن کفش راه بروید، نه این‌که فقط زیبا باشد.
در کلینیک بازتاب، اولین اصل این است که درمانگر مناسب، کسی است که تخصصش با مشکل شما هم‌خوانی داشته باشد؛ مثلاً برای اضطراب اجتماعی، درمانگر با تجربه CBT (Cognitive-Behavioral Therapy) اولویت داره، نه کسی که فقط روی زوج‌درمانی کار کرده.
نشانه‌های خوب یک درمانگر حرفه‌ای چیست؟
- اول، رابطه درمانی اولیه (Therapeutic alliance)؛ از جلسه اول باید احساس امنیت، شنیده‌شدن و عدم قضاوت کنید. درمانگر خوب سؤال‌های باز می‌پرسد، حرف شما را بازتاب می‌دهد و بدون عجله، بدون این‌که سریع برچسب بزند یا نصیحت کند، فضا را برای فهم عمیق‌تر باز نگه می‌دارد.
- دوم، شفافیت در فرآیند؛ از همون ابتدا روند پیش روی جلسه را برای شما مرور کند ، چند جلسه تقریبی لازم است. در APA (American Psychological Association)، این شفافیت یکی از اصول اخلاقی اصلی روند درمان است.البته شما به عنوان مراجع نیازی ندارید بر روی ثانیه ها در جلسه درمان خط کش بگذارید ! چرا که گاهی بسته به نوع مشکل یا نوع درمان ممکن است تقدم و تاخر بیان یکسری موارد متفاوت باشد ،اما هر کجا برای شما مبهم بود باید از درمانگر خود راهنمایی بخواهید .
- سوم، تخصص و آموزش مداوم؛ درمانگر باید بتواند برای شما توضیح دهد چرا یک روش درمانی را برای شما انتخاب کرده است (مثلاً Schema Therapy برای الگوهای عمیق شخصیتی) .
- چهارم، تناسب فرهنگی و شخصیتی؛ اگر مذهبی هستید، با رویکردهای معنوی‌محور (مثل Islamic Positive Psychology) راحت‌تر ارتباط می‌گیرید؛ اگر منطقی و تحلیلی هستید، رویکردهای شناختی برا شما مناسب‌تر است. در کلینیک بازتاب، برای همین تنوع مراجعان، تیم متنوعی داریم تا هر کسی بتونه گزینه مناسبش رو پیدا کند.
اگر بعد از ۳–۴ جلسه حس کردید پیشرفت ندارید یا ارتباط درمانی به خوبی شکل نگرفته است، حق دارید این مسئله را بیان کنید و از درمانگر خود راهکار بخواهید؛ درمانگر حرفه‌ای از بازخورد شما استقبال می‌کند و جویای راه حل است و اگر نیاز باشد شما را به همکاری که بتواند بیشتر به شما کمک ارجاع می دهد.
منابع پیشنهادی:
- https://www.apa.org/ptsd-guideline/patients-and-families/finding-good-therapist
- https://en.wikipedia.org/wiki/Psychotherapy
- https://www.simplypsychology.org/psychotherapy.html
- https://www.england.nhs.uk/mental-health/adults/nhs-talking-therapies/
